articlewriting1

Soạn bài Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm – Soạn văn 12 – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Học tập

Câu 1: Đoạn thơ trình bày sự cảm nhận và lí giải của tác giả về đất nước. Hãy chia bố cục, gọi tên nội dung trữ tình của từng phần, tìm hiểu trình tự triển khai mạch suy nghĩ và cảm xúc của tác giả trong đoạn văn trên.

Trả lời:

– Bố cục :

+ Phần 1: (Từ đầu đến “Đất Nước có từ ngày đó”): Đất nước có từ bao giờ?

Bạn đang xem : Soạn bài Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm – Soạn văn 12
+ Phần 2 : ( Tiếp đến “ Làm nên Đất Nước muôn đời ” ) : Đất nước là gì ?
+ Phần 3 : ( Còn lại ) : Đất nước của ai ? Do ai tạo ra sự ?
– Các phần này link ngặt nghèo trên cơ sở lần lượt bày tỏ những nhận thức, chiêm nghiệm trên nhiều bình diện để lí giải về đất nước

Câu 2: Cảm nhận của nhà thơ về đất nước trong phần đầu đoạn trích dựa trên những phương diện nào? Cảm nhận đó có gì khác so với các bài thơ cùng viết về đề tài này?

Trả lời:

Tác giả cảm nhận về đất nước trên những phương diện :
– Chiều dài lịch sử dân tộc ( quá khứ – hiện tại – tương lai ) :
+ Từ lịch sử một thời Long Quân, Âu Cơ .
+ Nhà thơ nhấn mạnh vấn đề vào những kiếp người giản dị và đơn giản, bình tâm nhưng lại tạo ra sự đất nước .
+ Họ là những người bảo vệ đất nước .
+ Họ góp thêm phần to lớn vào quốc tế ý thức và vật chất của đất nước .
– Chiều rộng của khoảng trống – địa lí :
+ Đất nước không chỉ bó hẹp mái ấm gia đình mà trải dài theo chiều dài đất nước .
+ Đất nước là nguồn cội, khoảng trống thân thiện, gắn bó với đời sống mỗi người .
+ Nhập hai từ “ đất ” và “ nước ” tương thích với miêu tả tình ý trong mỗi câu thơ .
+ Là nơi sống sót bao thế hệ .
– Bề dày truyền thống lịch sử – phong tục, văn hóa truyền thống, tâm hồn :
+ Giữ phong tục, ăn trầu ( nét đẹp trong đời sống ý thức, tình cảm son sắc của người Việt ) .

+ Truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm.

+ Đất nước gắn với truyền thống cuội nguồn đạo lí .
-> Các phương diện thống nhất, bổ trợ lẫn nhau .

Câu 3: Trong phần sau của đoạn trích (từ “Những người vợ nhớ chồng…” đến hết) tác giả đã làm nổi bật tư tưởng “Đất nước của nhân dân”. Tư tưởng ấy đã đưa đến những phát hiện sâu và mới của tác giả về địa lí, lịch sử, văn hoá của đất nước ta như thế nào? Tư tưởng ấy nổi bật trong đoạn thơ này và trong nhiều bài thơ thời chống Mỹ. Vì sao?

Trả lời:

– Phát hiện thâm thúy của tác giả trong đoạn thơ từ : “ Những người vợ nhớ chồng … ” đến hết biểu lộ ở những góc nhìn sau :
+ Nhân dân làm ra đất nước bằng lối sống nghĩa tình, truyền thống cuội nguồn đánh giặc, niềm tin hiếu học, nếp cảm, nếp nghĩ, nếp sống bình dị. Từ những người có tên có tuổi đến những người dân thường vô danh đều có công lao làm ra đất nước : Và ở đâu trên khắp ruộng đồng … đã hóa núi sông ta .
+ Nhân dân bảo vệ đất nước : Khi có giặc … đàn bà cũng đánh. Nhân dân bảo vệ đất nước như một lẽ hiển nhiên và thanh thản Họ đã sống và chết … làm ra Đất Nước .
+ Nhân dân giữ gìn, lưu truyền và tăng trưởng đất nước từ yếu tố vật chất đến yếu tố niềm tin : truyền cho ta hạt lúa ta trồng, chuyền lửa, truyền giọng điệu, gánh theo tên xã tên làng, đắp đập be bờ, …
+ Tác giả khẳng định thức nhận và suy tư sâu lắng nhất : Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân / Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại cổ xưa. Từ đó, tthức tỉnh và thúc giục thế hệ trẻ đương thời sống có nghĩa vụ và trách nhiệm với đất nước giữa toàn cảnh kháng chiến chống Mĩ : Dạy anh biết … không sợ lâu bền hơn .
– Những phát hiện này mới mẻ và lạ mắt và điển hình nổi bật trong thơ chống Mĩ vì :
+ Trước đó, những nhà thơ thường chỉ nói tới đất nước trên phương diện địa lí. Một số bài thơ khai thác chiều sâu của lịch sử vẻ vang và văn hoá truyền thống lịch sử, nhưng chưa có ai nói tới những người dân vô danh .
+ Thời kì chống Mĩ, nhân dân Nước Ta, nhất là nhân dân miền Nam ở vùng địch tạm chiếm được nghe nhiều về tình yêu đất nước, nhưng nhân dân ta rất tâm đắc với những dòng thơ này bởi chất bình dân, cũng như những phát hiện về văn hoá dân gian trong ý niệm về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm .

Câu 4: Hãy nêu những ví dụ cụ thể và nhận xét về cách sử dụng chất liệu văn hoá dân gian của tác giả (tục ngữ, ca dao, truyền thuyết, phong tục…). Từ đó tìm hiểu những đóng góp riêng của tác giả về nghệ thuật diễn đạt. Vì sao nói, chất liệu văn hoá dân gian trong đoạn thơ này gây ấn tượng vừa quen thuộc vừa mới lạ?

Trả lời: 

* Cách sử dụng vật liệu văn hoá dân gian :
– Tác giả sử dụng vật liệu văn hoá dân gian rất nhiều mẫu mã, khiến đoạn thơ có sức sống, sức mê hoặc đặc biệt quan trọng. Nhiều bài ca dao, truyện tích, thần thoại cổ xưa, phong tục được kêu gọi. Ví dụ :
– Những người vợ nhớ chồng còn góp cho đất nước những núi Vọng phu .
– Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại .
– Tương tự, có những sự tích Hùng Vương, núi Bút, non Nghiên, vịnh Hạ Long …
* Đóng góp của tác giả đã dưa vào thơ Nước Ta vật liệu văn hoá phong tục, tạo ra một cách nhìn mới về đất nước .

* Chất liệu văn hoá dân gian trong đoạn thơ này gây ấn tượng vừa quen thuộc, vừa mới lạ:

– Quen thuộc vì những hình ảnh, chi tiết cụ thể trong văn hoá phong tục dân gian rất thân thiện với con người Nước Ta .
– Mới lạ vì trong thơ nói riêng và trong văn học nói chung chưa có ai nói về đất nước bằng cách khai thác vật liệu văn hoá dân gian này .

Source: https://skinfresh.vn
Category: Học tập