articlewriting1

Soạn bài Lượm | Ngắn nhất Soạn văn 6 Cánh diều

Học tập

Soạn bài Lượm – Ngắn nhất Cánh diều

Soạn bài Lượm ngắn nhất mà vẫn đủ ý được biên soạn bám sát sách Ngữ văn lớp 6 Cánh diều giúp học viên soạn văn 6 thuận tiện hơn .

Soạn bài Lượm – Cánh diều

Bố cục

Xem thêm Bố cục Lượm

Nội dung chính

Xem thêm Nội dung chính Lượm

1. Chuẩn bị

Câu hỏi trang 32 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Đọc trước bài thơ Lượm, tìm hiểu thêm về tác giả Tố Hữu và hoàn cảnh ra đời của bài thơ này,

Tác giả Tố Hữu

Lượm

Tiểu sử:

– Tố Hữu tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành .
– Sinh ngày 4 tháng 10 năm 1920 tại Thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, là con út trong mái ấm gia đình. Cha ông là một nhà nho nghèo, không đỗ đạt và phải kiếm sống rất chật vật nhưng lại thích thơ, thích sưu tập ca dao tục ngữ. Ông đã dạy Tố Hữu làm thơ cổ. Mẹ ông cũng là con của một nhà nho, thuộc nhiều ca dao dân ca Huế và rất thương con. Cha mẹ đã góp thêm phần nuôi dưỡng tâm hồn thơ Tố Hữu .

Hoạt động cách mạng

– Năm 1938, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 4/1939, ông bị bắt, bị tra tấn dã man và đày đi nhà lao Thừa Phủ ( Huế ) rồi chuyển sang nhà tù Lao Bảo ( Quảng Trị ) và nhiều nhà tù khác ở Tây Nguyên .
– 3/1942, ông vượt ngục Đắc Glêi ( nay thuộc Kon Tum ) rồi tìm ra Thanh Hóa, bắt liên lạc với Đảng ( về hoạt động giải trí bí hiểm ở huyện Hậu Lộc và thôn Tâm Quy, xã Hà Tân, huyện Hà Trung, Thanh Hóa ) .
– Đến năm 1945, khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ, ông được bầu làm quản trị Ủy ban Khởi nghĩa Thừa Thiên – Huế .
– Năm 1946, ông là Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa. Cuối 1947, ông lên Việt Bắc làm công tác làm việc văn nghệ, tuyên huấn. Từ đó, ông được giao những chức vụ quan trọng trong công tác làm việc văn nghệ, trong cỗ máy chỉ huy Đảng và nhà nước

Sự nghiệp văn học và các tập thơ sáng tác tiêu biểu 

– Ở Tố Hữu có sự thống nhất đẹp tươi giữa cuộc sống cách mạng và cuộc sống thơ, giữa lý tưởng trong trái tim và những câu thơ trên đầu bút. Chặng đường thơ của Tố Hữu là chặng đường lịch sử dân tộc của cả một dân tộc bản địa. Ông được coi là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng và kháng chiến, được tôn vinh là “ nhà thơ của cách mạng ”, “ nhà thơ của nhân dân ”, “ ngọn cờ chiến đấu của thơ ca cách mạng Nước Ta ”, “ người có công đầu kiến thiết xây dựng nền thơ ca cách mạng Nước Ta ”, ” một cuộc sống toàn vẹn với Cách mạng – Nghệ thuật – Tình yêu ”, “ nhà thơ của chủ nghĩa nhân văn cách mạng ” .
những sáng tác tiêu biểu vượt trội :
– Các tập thơ tiêu biểu vượt trội Từ ấy ( 1937 – 1946 ), 72 bài thơ / Việt Bắc ( 1947 – 1954 ), 26 bài thơ / Gió lộng ( 1955 – 1961 ), 25 bài thơ / Ra trận ( 1962 – 1971 ), 35 bài thơ
– Các bài thơ tiêu biểu vượt trội : Từ ấy, Lượm, Bầm ơi, Hoan hô chiến sỹ Điện Biên .

Hoàn cảnh ra đời của bài thơ Lượm

– Lượm được nhà thơ Tố Hữu viết năm 1949 – trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp và in trong tập Việt Bắc .
– Vào tháng 12 năm 1946 đã nổ ra trận chiến giữa quân ta và giặc Pháp tại Huế. Đến tháng 2 năm 1947, mặt trận tại Huế bị tan vỡ, quân ta chuyển dời lên chiến khu và đổi sang lối đánh du kích. Lúc đó, nhà thơ Tố Hữu từ TP.HN trở về Huế để ship hàng kháng chiến. Tình cờ trên đường đi, nhà thơ được gặp Lượm – một cậu bé liên lạc nhỏ tuổi, nhanh gọn, mưu trí, trong sáng. Ít lâu sau, nhà thơ nghe tin Lượm đã gan góc hi sinh trên đường đi đưa thư. Vô cùng xúc động trước sự hi sinh của em, nhà thơ Tố Hữu đã viết nên bài thơ Lượm .

Câu hỏi trang 32 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Tìm hiểu một số nhân vật thiếu niên dũng cảm đã được nói tới trong các câu chuyện lịch sử và văn học.

Trả lời:

– Người anh hùng Kim Đồng

Người thiếu niên dũng cảm – Anh hùng Kim Đồng

( 11/12/2018 )

Lượm

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, người dân tộc bản địa Nùng, quê ở thôn Nà Mạ, xã Xuân Hòa ( nay là Trường Hà, Hà Quảng, Cao Bằng. Anh là một trong 5 đội viên tiên phong của Đội nhi đồng Cứu quốc thôn Nà Mạ và cũng là tổ chức triển khai Đội tiên phong của Đội ta được xây dựng khi mặt trận Việt Minh sinh ra ( 1941 ). Trong buổi xây dựng Đội, Kim Đồng được bầu làm tổ trưởng. Kim Đồng là con trai út của một mái ấm gia đình nông dân nghèo. Bố mất sớm. Anh trai tham gia cách mạng và quyết tử khi còn trẻ .
Từ năm 1940, ở quê Dền đã có trào lưu cách mạng. Dền được anh trai và anh cán bộ như anh Đức Thanh giác ngộ cách mạng. Dền đã theo những anh làm những việc làm : canh gác, chuyển thư từ, nghe chuyện trò về tội ác của quân giặc … nhờ đó Dền đã sớm giác ngộ cách mạng và trở thành một liên lạc viên đáng tin cậy của tổ chức triển khai Đảng. Dền đã mau chóng làm quen với phương pháp làm công tác làm việc bí hiểm, nhiều lần đưa, chuyển thư từ, đưa đường cho cán bộ lọt qua sự vây hãm, canh gác của địch .
Năm 1941, Bác Hồ về Pắc Pó, Kim Đồng từng được gặp Bác ở địa thế căn cứ cách mạng. Bước sang năm 1943, bọn địch khủng bố, đánh phá kinh hoàng vùng Pắc Pó. Trong một lần đi liên lạc về, giữa đường gặp lính địch phục kích gần nơi có cán bộ của ta, Kim Đồng đã nhanh trí nhử cho bọn địch nổ súng về phía mình. Nhờ tiếng súng báo động ấy, những chiến sỹ cán bộ ở gần đó tránh thoát lên rừng. Song, Kim Đồng đã bị trúng đạn và dũng mãnh quyết tử tại chỗ, ngay bờ suối Lê-nin .
Hôm ấy là ngày 11 tháng giêng Âm lịch năm 1943, Anh vừa tròn 14 tuổi. Ngày nay, mộ của Kim Đồng đã được đội viên cả nước góp thêm phần thiết kế xây dựng tại nơi anh ngã xuống. Ngày 15-5-1986, nhân kỷ niệm lần thứ 45 ngày xây dựng Đội, mộ của Anh và tượng người đội viên liệt sĩ anh hùng Kim Đồng đang tung con chim sáo bay lên đã được khánh thành. Từ đó đến nay nơi đây đã trở thành khu di tích lịch sử Kim Đồng nghênh đón những thế hệ mần nin thiếu nhi Nước Ta đến nơi xây dựng Đội TNTP, với người đội trưởng tiên phong của mình, đến với quê nhà cách mạng có suối Lê-nin, có núi Các Mác và hang Pắc Pó mãi mãi khắc sâu trong tâm lý của mần nin thiếu nhi Nước Ta .
Nguồn : Sưu tầm
– Nữ anh hùng trẻ tuổi Võ Thị Sáu

Chuyện kể nữ anh hùng Võ Thị Sáu

Lượm

Võ Thị Sáu – một người con gái sinh ra ở vùng Đất Đỏ thuộc vùng Long Đất, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu của nước Nước Ta ta thời nay. Chị sinh năm 1933, là người con gái vô cùng mưu trí, mưu trí, có ý thức yêu nước và gan góc. Dù tuổi đời còn rất nhỏ nhưng chị đã tham gia làm liên lạc viên cho đoàn quân cách mạng của tất cả chúng ta và lập được rất nhiều chiến công hiển hách đáng khen thưởng .
Năm 1948, chị được cấp trên giao cho trách nhiệm vô cùng quan trọng đó chính là phải đánh phá một buổi lễ mít tinh nhằm mục đích kỷ niệm ngày chào mừng Quốc khánh của thực dân Pháp để gây nhiễu loạn và phá hoại thủ đoạn của quân địch. Tại buổi lễ mít tinh đó chị Võ Thị Sáu đã tung lựu đạn vào khán đài có tỉnh trưởng Lê Thành Trường – một chỉ huy cấp cao của bè lũ tay sai cho thực dân Pháp để giải tán đám đông. Chính chiến công này đã giúp cho chị Võ Thị Sáu của tất cả chúng ta lập thêm nhiều chiến công khác oanh liệt hơn .
Sau đó, chị Võ Thị Sáu được cơ quan TW Đảng giao cho trách nhiệm hủy hoại kẻ gian tế, nên tháng 2 năm 1950 trong khi đi làm trách nhiệm chị đã bị quân địch bắt giữ. Bọn giặc ngoại xâm đã tra tấn chị Võ Thị Sáu của tất cả chúng ta vô cùng dã man, bắt chị khai ra những đồng đội của mình. Nhưng chị gan góc nhất quyết không khai chúng dùng nhiều thủ đoạn tra tấn hung tàn như dùng dùi điện cho điện giật vào người chị, hay dùng dùi nung lửa nóng khoan lên người chị … Nhưng mọi hình thức tra tấn dã man thời trung cổ đó càng làm chị thêm căm hận quân địch chị nhất quyết không hé răng nửa lời .
Cuối cùng không làm được gì chị Võ Thị Sáu chúng buộc lòng đày chị ra Côn Đảo là nơi chuyên giam giữ và đày đọa những người tù chính trị của nước ta, là nấm mồ chôn thân của rất nhiều người anh hùng cách mạng của dân tộc bản địa Nước Ta ta .
Tới ngày 23/1/1952, chị Võ Thị Sáu anh hùng của tất cả chúng ta bị mang ra pháp trường xử tử khi tuổi đời chỉ tròn mười chín tuổi. Cho tới sau này khi quốc gia tất cả chúng ta trọn vẹn sạch bóng quân địch năm 1993 chị Võ Thị Sáu được phong thương hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân, là một trong những chiến sỹ vô cùng trẻ tuổi của ta được vinh danh thiên cổ .
Tấm gương của chị Võ Thị Sáu làm cho chúng em vô cùng ngưỡng mộ, kính trọng vì những gì chị đã quyết tử cho quê nhà, tổ quốc để chúng em ngày hôm nay được hưởng đời sống thái bình .
Nguồn : Sưu tầm

2. Đọc hiểu

a. Trong khi đọc

Câu hỏi trang 33 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Chú ý cách ngắt nhịp và biện pháp tu từ trong khổ thơ thứ nhất.

Trả lời:

Chú ý cách ngắt nhịp và biện pháp tu từ trong khổ thơ thứ nhất:

Ngày Huế / / đổ máu
Chú Thành Phố Hà Nội về / /
Tình cờ / / chú, cháu
Gặp nhau / / Hàng Bè
– Biện pháp tu từ hoán dụ : ” Ngày Huế ngã xuống ”
Ở đây “ ngã xuống ” hoán dụ cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp quyết liệt, nguy hiểm, bom đạn xảy ra ở Huế khi chúng quay trở lại xâm lược ( năm 1947 )

Câu hỏi trang 33 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Tìm và chỉ ra tác dụng của các từ láy trong các dòng thơ 5-8

Trả lời:

– Các từ láy : loắt choắt, xinh xinh, thoăn thoắt, nghênh nghênh .
→ Tác dụng : Các từ láy có tính năng nhằm mục đích miêu tả đơn cử, sinh động ngoại hình, dáng điệu và cử chỉ của chú bị Lượm, một em bé liên lạc hồn nhiên, vui mắt, mê hồn tham gia công tác làm việc kháng chiến thật đáng mến, đáng yêu .

Câu hỏi trang 33 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Chỉ ra tác dụng của các biện pháp tu từ trong các dòng thơ 10-12

Trả lời:

– Phép tu từ so sánh ” mồm huýt sáo vang – như con chim chích nhảy trên đường vàng ”
→ Tác dụng : Gợi hình, gợi tả giúp hình ảnh chú bé đi liên lạc trở nên vui tươi, hăng say, tươi tắn, đi làm trách nhiệm nhưng rất sáng sủa yêu đời .

Câu hỏi trang 33 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Ngoại hình và tính cách của chú bé liên lạc được thể hiện qua các bức tranh minh họa này thế nào?

Lượm

Trả lời:

 * Ngoại hình

– Lượm là một cậu bé thanh mảnh, nhỏ xíu .
– Cậu có đôi chân thực nhanh gọn .
– Lượm luôn đội chiếc mũ ca lô trên đầu, lệch về một phía trông thật ngộ nghĩnh và đáng yêu .

– Chú liên lạc này luôn đeo một cái xắc xinh xinh trên vai trông rất ra dáng “cán bộ”. Đó cũng là một cậu bé rất yêu đời.

→ Lượm rất sáng sủa trong khi làm trách nhiệm .

* Tính cách, phẩm chất:

– Vui vẻ, yêu đời, khi nào cũng hát ca khi làm trách nhiệm .
– Dũng cảm, không sợ nguy hại vượt qua bom đạn để đưa những bức thư khẩn cực kỳ quan trọng cho những đơn vị chức năng khác .
– Nguyện hi sinh vì quốc gia
→ Lạc quan yêu đời, chuẩn bị sẵn sàng hi sinh vì tổ quốc .

Câu hỏi trang 34 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Khổ thơ ( dòng 25-26) có gì đặc biệt so với các khổ khác?

Trả lời:

– Đây là khổ thơ đặc biệt quan trọng chỉ có 2 dòng thơ, mỗi dòng chủ có 2 tiếng .
– 2 câu này thuộc kiểu câu đặc biệt quan trọng
→ Thể hiện niềm thương xót, nghẹn ngào của tác giả khi biết Lượm đã hi sinh trong một lần làm trách nhiệm .

Câu hỏi trang 34 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Cách ngắt nhịp trong khổ thơ ( dòng 39-42) có gì đặc biệt?

Trả lời:

– Cách ngắt nhịp trong khổ thơ là :
Bỗng lòe / / Chớp đỏ
Thôi rồi / / Lượm ơi
Chú chiến sỹ / / nhỏ
Một dòng / / máu tươi .
– Cách ngắt nhịp trong khổ thơ biểu lộ tậm trạng nghẹn ngào, đau đớn, đau xót trước sự hi sinh của Lượm

Câu hỏi trang 35 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Câu hỏi dùng 47 có ý nghĩa gì?

Trả lời:

Câu thơ : “ Lượm ơi, còn không ? ” được đặt ở gần cuối bài thơ để thể hiện cảm hứng và chứng minh và khẳng định. Từ đó :
+ Bộc lộ cảm hứng : Tiếc thương, đau xót trước sự hi sinh của Lượm .
+ Câu hỏi còn thể hiện sự ngỡ ngàng như chưa kịp tin vào thực sự Lượm đã hi sinh .

b. Sau khi đọc

Câu 1 trang 35 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Kể lại câu chuyện trong bài thơ dựa theo trật tự thời gian (khoảng 10 dòng).

Trả lời:

Năm đó tôi trở lại Huế vì Pháp đã quay trở lại Huế tiến công, tôi là thành viên trong đội người trẻ tuổi xung kích vào đó. Tình cờ trên con đường Hàng Bè tôi quen được Lượm, một cậu bé giao liên làm trách nhiệm luân chuyển điện tín mật ở đồn Mang Cá. Cậu bé loắt choắt, da sạm nắng, trên đầu là chiếc mũ ca nô đội lệch, trông mới tinh nghịch làm thế nào, luôn cười, phô hàm răng trắng đều, sải bước thật nhanh về phía tôi, hai tay dang rộng, chiếc xắc cốt nhún nhảy trên sống lưng theo nhịp bước. Và rồi vào một ngày hè sau đó, tôi bàng hoàng khi nhận được tin Lượm đã hi sinh trong một trận tiến công đồn giặc. Tôi nghe kể lại rằng giữa lúc cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt, Lượm nhận trách nhiệm chuyển thư thượng khẩn ra mặt trận và hi sinh trên mặt trận đầy bom đạn. Ôi thật đáng thương, tôi mong rằng cuộc chiến tranh hãy thật nhanh kết thúc để không còn một ai phải hi sinh như vậy nữa .

Câu 2 trang 35 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2:  Đọc các khổ thơ: 2, 3, 4, 5, lập bảng sau vào vở và điền các chi tiết miêu tả Lượm phù hợp vào các cột.

Trang phục

Hình dáng

Cử chỉ hành vi

Lời nói

Trả lời:

2 .

Trang phục Đội mũ ca lô lệch về một bên, đeo cái xắc xinh xinh
Hình dáng Nhỏ nhắn, loắt choắt, thoăn thoắt, đầu nghênh nghênh nhanh, má đỏ bồ quân .
Cử chỉ hành vi Huýt sao vang, yêu đời .
Lời nói – Cháu đi liên lạc
Vui lắm chú à
Ở đồn Mang Cá
Thích hơn ở nhà

Câu 3 trang 35 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Theo em, tại sao các dòng thơ 25, 26, 47 được tách ra thành những khổ thơ riêng?

Trả lời:

– Theo em, những câu thơ đó được tách riêng vì đó là dòng xúc cảm và lắng đọng lại của tác giả khi biết tin Lượm đã hi sinh, biểu lộ sự hụt hẫng, ngầm ngùi, không muốn tin vào thực sự của tác giả

Câu 4 trang 35 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Trong tác phẩm, tác giả gọi Lượm bằng nhiều từ ngữ xưng hô khác nhau. Hãy tìm và cho biết mỗi từ ngữ đó thể hiện thái độ và tình cảm gì?

Trả lời:

– Trong bài thơ, người kể chuyện đã gọi Lượm bằng nhiều từ xưng hô khác nhau : Cháu, chú bé, Lượm, Chú chiến sỹ nhỏ .
– Việc lựa chọn những từ ngữ xưng hô đó cho thấy tình cảm yêu thương, quý mến và trân trọng, cảm phục của tác giả dành cho Lượm. Với tác giả Lượm vừa là đứa cháu nhỏ đáng yêu và cũng là một người chiến sỹ, đồng đội trong công cuộc kiến thiết xây dựng và bảo vệ tổ quốc .

Câu 5 trang 36 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Bài thơ kết thúc bằng việc lặp lại những dòng thơ miêu tả hình Lượm vẫn như ngày đầu có ý nghĩa gì?

Trả lời:

Bài thơ kết thúc bằng việc lặp lại những dòng thơ miêu tả hình Lượm vẫn như ngày đầu có ý nghĩa bộc lộ sự hồi tưởng, nhớ nhung của tác tác giả về Lượm, đồng thời muốn khẳng định chắc chắn rằng em sẽ không chết, không khi nào biến mất vĩnh viễn mà sẽ sống mãi trong lòng tác giả và mỗi tất cả chúng ta .

Câu 6 trang 36 SGK Ngữ Văn 6 – Tập 2: Trong cuộc sống và trong tác phẩm văn học có rất nhiều tấm gương thiếu niên dũng cảm như nhân vật Lượm; hãy viết 3-4 dòng giới thiệu về một thiếu niên dũng cảm mà em biết

Trả lời:

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, người dân tộc bản địa Nùng, quê ở thôn Nà Mạ, xã Xuân Hòa ( nay là Trường Hà, Hà Quảng, Cao Bằng. Anh là một trong 5 đội viên tiên phong của Đội nhi đồng Cứu quốc thôn Nà Mạ và cũng là tổ chức triển khai Đội tiên phong của Đội ta được xây dựng khi mặt trận Việt Minh sinh ra ( 1941 ). Trong buổi xây dựng Đội, Kim Đồng được bầu làm tổ trưởng. Kim Đồng là con trai út của một mái ấm gia đình nông dân nghèo. Bố mất sớm. Anh trai tham gia cách mạng và quyết tử khi còn trẻ. Em rất từ hào và cảm phục trước niềm tin chiến đấu quật cường của anh Kim Đồng .
Tham khảo những bài Soạn văn lớp 6 ngắn nhất sách Cánh diều hay khác :

Giới thiệu kênh Youtube VietJack

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 6 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại cảm ứng, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không lấy phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .apple store
google play

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k10: fb.com/groups/hoctap2k10/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Tuyển chọn soạn văn lớp 6 ngắn nhất – Cánh diều được biên soạn bám sát nội dung sách giáo khoa Ngữ văn lớp 6 Tập 1 và Tập 2 bộ sách Cánh diều ( NXB Đại học Sư phạm ) .

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Các loạt bài lớp 6 Cánh diều khác

Source: https://skinfresh.vn
Category: Học tập